Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. jasno określa wymóg posiadania odpowiedniego zabezpieczenia finansowego przez przewoźników drogowych. Takim zabezpieczeniem jest ubezpieczenie OCZPD, czyli ubezpieczenie zawodowe przewoźnika drogowego, które chroni go także podczas utraty zdolności finansowej, pokrywając ewentualne roszczenia i inne zobowiązania. To niezbędny dokument przy ubieganiu się o licencje i zezwolenia transportowe.

Różne warunki ubezpieczenia

Poszczególni ubezpieczyciele wyszli naprzeciw punktom rozporządzenia, zapewniając przewoźnikom ochronę na wypadek trudności finansowych. Same warunki ubezpieczeń OCZPD mogą się oczywiście różnić w zależności od konkretnego ubezpieczyciela.

 Aby skorzystać z możliwości realizacji wypłat z tytułu ubezpieczenia, przewoźnik musi spełnić szereg wymogów punktów ustalonych przez daną firmę. Przede wszystkim chodzi o zaistnienie niezależnego od woli przewoźnika zdarzenia losowego, które spowoduje utratę zdolności finansowej. Sytuacja ta musi bezpośrednio łączyć się z działalnością firmy transportowej i naturalnie wydarzyć się podczas trwania okresu ubezpieczenia. Szkody mogą dotyczyć między innymi uszkodzeń towarów lub opóźnień w dostawie. Co istotne, polisa nie pokrywa kar sądowych, umownych czy administracyjnych. Przy niektórych umowach niezbędne jest także samo zgłoszenie zaistnienia zdarzenia losowego w trakcie trwania ubezpieczenia.

 

Utrata zdolności finansowej – jak ją rozumieć?

Wystąpienie zdarzenia losowego jest stosunkowo łatwe do udowodnienia. Istotne problemy mogą pojawić się jednak przy próbie wykazania utraty zdolności finansowej. Wskazane wcześniej rozporządzenie mówi o „odpowiedniej” zdolności finansowej przewodnika, która według późniejszego doprecyzowania jest określona jako kapitał i rezerwy w wysokości:

 

·       9 tysięcy euro przy użytkowaniu jednego pojazdu transportowego,

·       5 tysięcy euro dla każdego kolejnego pojazdu.

 

Posiadanie mniejszej kwoty w przeliczeniu na użytkowane pojazdy jest zatem utratą zdolności. Roczny koszt także jest bezpośrednio związany z liczebnością floty danej firmy – większe przedsiębiorstwa zazwyczaj mogą liczyć na preferencyjne warunki. Co ważne, do skorzystania z warunków ubezpieczenia nie jest konieczna całkowita utrata kapitału i rezerw przewoźnika. Należy jednak pamiętać, że do wyliczenia zdolności finansowej bierze się pod uwagę również elementy majątku służące do prowadzenia działalności – budynki, urządzenia czy maszyny.

Ubezpieczenie OCZPD a wypłata odszkodowania

Po spełnieniu wszystkich warunków przez przewoźnika zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność za jego zobowiązania finansowe do wysokości sumy ubezpieczenia. Aby jednak to tego doszło, należy udowodnić, że są one zasadne, a ich przyczyny nie są wyłączone z warunków umowy. Przewoźnik musi też potwierdzić, że zobowiązanie jest wymagalne i niemożliwe do spełnienia właśnie przez utratę przez niego zdolności finansowej. Co najistotniejsze – sam brak środków finansowych, a nawet nieosiąganie żadnych przychodów, nie jest punktem wyjścia do rozpoczęcia wypłaty z tytułu ubezpieczenia.

 

Obecna sytuacja rynkowa wynikająca z pandemii koronawirusa i związanymi z nią zaburzeniami płynności finansowej wielu firm transportowych może być podstawą do zgłaszania roszczeń u ubezpieczycieli. Same ubezpieczenia OCZPD nie precyzują jednak zazwyczaj kwestii tego typu, co wynika z przyjęcia ich warunków przede wszystkim w roli podstawy do wydawania dokumentów przez organy zajmujące się licencjami transportowymi dla przewoźników. Dokładny zakres ubezpieczenia może być różny – warto zadbać, by obejmowało ono także sytuacje takie jak kradzieże i wyłudzenia.